Team

Jeugd &

Educatie

Team Jeugd & Educatie

Een mega succesvolle Kinderzwerfboek-fietspuzzeltocht, maar een rustige Kinderboekenweek en heel veel afgelaste jeugdactiviteiten. Veel updates op social media, nieuwsbrieven en digitale tips, Boekstartochtenden in een grote zaal, maar met erg weinig ouders en kindjes. Schoolbiebs uitpuilend van de ingeleverde boeken na twee maanden thuisonderwijs, twee feestelijke openingen van nieuwe schoolbiebs zonder ouders en monitorgesprekken via Teams. Lees hier wat we dit jaar als Team Jeugd & Educatie nog meer meemaakten in 2020; een jaar van uitersten, van veel flexibiliteit en eindeloos improviseren.


0-4 jaar

Het team 0-4 jaar bestaat uit voorleesconsulenten Monique en Patricia en BoekStartcoach Irma. Betsy verzorgt de ondersteuning. Vanuit de publieksservice is Ayten onderdeel van het team. Hun doel is dat zoveel mogelijk jonge kinderen opgroeien in een taalrijke omgeving, thuis en in de kinderopvang.


BoekStart

De boodschap vanuit BoekStart is: Met lezen kan je niet vroeg genoeg beginnen. Het is goed voor de taalontwikkeling en de band met je kindje. Met een baby van 3 maanden kan je al een boekje lezen. Onze BoekStartcoach Irma en voorleesconsulenten Monique en Patricia kunnen het niet vaak genoeg herhalen, want jong geleerd is oud gedaan.


Nieuw in 2020

In 2020 gaven we onze BoekStart Facebookgroep een flinke make-over. Hier is nu in één oogopslag alles te vinden voor ouders met jonge kinderen die op zoek zijn naar informatie, boekentips, activiteiten of een specifieke vraag hebben.

BoekStart

Andere communicatiemiddelen die we in 2020 opgestart hebben, zijn de BoekStart-appgroep (voor laagdrempelig contact met ouders die een vraag hebben en om hen te informeren over oa de BoekStartochtenden) en de besloten BoekStart-Facebookpagina (met diverse tips en berichten over BoekStart en de Bibliotheek Kampen).


BoekStart in de kinderopvang

Monitor BoekStart

In onze samenwerking met de voorschoolse instellingen speelt de BoekStart-monitor een belangrijke rol. Na een proefronde in 2017-2018 doen elk jaar meer locaties mee, dit jaar 31 van de 34. We zien in de resultaten voor schooljaar 2019-2020 ten opzichte van het jaar ervoor duidelijk een groei in het leesbevorderingsbeleid op de kinderopvang.

En op alle locaties zijn prentenboeken aanwezig die regelmatig aangevuld of vervangen worden:
Collectie voorleesboeken


Bibliotheek Kampen met kinderopvang De Libelle koploper

We zijn er trots op dat de Bibliotheek Kampen in 2019-2020 als voorloper in de provincie Overijssel werd geselecteerd voor een landelijk 'Kopgroeptraject' voor BoekStart in de kinderopvang. Hierin werd geëxperimenteerd met het inzetten van digitale prentenboeken in de kinderopvang. Begin 2020 werden de eindresultaten van dit traject gepresenteerd tijdens een slotconferentie in Utrecht. Tijdens deze conferentie verzorgden onze voorleesconsulenten een goedbezochte workshop over het werken met de monitor BoekStart.

De bevindingen werden gepresenteerd in een praktische rapportage.

Digitale prentenboeken

Meer lezen


4-12 jaar

Het team 4-12 jaar bestaat uit leesconsulenten Marjan, Greta, Anne, Ellen, Daphne, Jirina, Ina en Kirsten. Betsy verzorgt de ondersteuning. Vanuit de publieksservice is Michelle onderdeel van het team. Jirina verzorgt de programmering voor de jeugd in de bibliotheek. Wat zij in 2020 samen voor elkaar kregen lees je hier.


Kinderboekenweek

De RKDOS Talentgroep nam een supergave videoclip gemaakt met de dans op het liedje 'En toen...' van de Kinderboekenweek:



Wat hadden we in oktober graag weer een Stadskazerne vol met enthousiaste kinderen en ouders gehad om samen met hen de Kinderboekenweek te vieren. Maar het kon niet. Op kleine schaal vonden er gedurende de week diverse activiteiten plaats rondom het thema 'En toen': 2 voorstellingen 'Sterke verhalen' door Goochelaar Jan, dansworkshops ism RKDOS Kampen, en workshops Stop Motion, Hydrauliek en Cartoon tekenen.


Convenant Kampen Leest! + 1 jaar

In november 2019 werd het convenant Kampen Leest! ondertekend. Een jaar later hebben we een mooie stap gezet naar 100% bereik voor de Bibliotheek op school in Kampen: alle scholen (primair onderwijs) zullen in 2020-2021 de monitor van de Bibliotheek op school invullen. Dit biedt ons een unieke kans: een momentopname van het leesonderwijs voor het gehele primair onderwijs in de gemeente Kampen.

Daarnaast zijn er in 2020 in de Kinderboekenweek weer 2 schoolbibliotheken feestelijk geopend (De Fontein en De Mirt) en zijn we de samenwerking gestart met 2 nieuwe scholen: de Rehobothschool IJsselmuiden en SMDB Het Visnet. Daarmee staat de teller nu op 26 scholen.

Opening De Mirt

Corona maakte 2020 ook voor de samenwerking met het onderwijs een uitdagend jaar. De scholen gingen tot tweemaal toe dicht en hetzelfde gold voor de Bibliotheek. Veel wat vanzelfsprekend was ging opeens niet meer door of moest in een andere vorm gegoten worden.


Hoe krijgen we boeken bij de kinderen?

Leesconsulenten en scholen trokken samen op om ervoor te zorgen dat kinderen zoveel mogelijk door konden lezen thuis: boeken werden meegegeven in thuiswerkpakketjes, pop-up Kinderzwerfboekstations gevuld met extra afgeschreven jeugdboeken die nog wel een tweede leven konden gebruiken, op schoolpleinen verrezen tijdelijke uitleenstations op momenten dat kinderen hun schoolspullen kwamen halen, en de schoolbiebs werden 'leeggeroofd' voor lezen thuis. Digitale alternatieven voor het fysieke boek werden gedeeld met ouders en kinderen: e-books, luisterboeken, digitale prentenboeken, evenals leesbevorderende projecten en activiteiten die lokaal of landelijk ontwikkeld werden. En onze leesconsulenten gingen vloggen!


Digitaal schrijversbezoek

In plaats van de klassen naar de bieb te halen, kwamen de schrijvers dit jaar digitaal naar de klassen. Een technische uitdaging, maar het was de tijd, moeite en voor sommige leerkrachten ook wel stress, zeker waard. Corien Oranje en Tosca Menten wisten samen bij 175 leerlingen uit groep 6 een flinke boost te geven aan hun leesplezier. En ook de leerkrachten waren enthousiast.

Deze foto kregen we van Corien Oranje:
Cirien Oranje

Quotes leerkrachten:
Corien Oranje zat op een prachtig plekje precies voor haar boekenkast, ze had ieder boek direct bij de hand. Erg leuk! Verder was het een heel interactief halfuurtje met heel wat verschillende werkvormen. Erg leuk contact met de leerlingen.

De leerlingen waren enthousiast! De kinderen hebben in hun beleving een echte celebrity gesproken. Een herinnering voor het leven!


12-18 jaar

Leesconsulenten Ina en Marjan zetten zich in 2020 samen in voor het stimuleren van leesplezier bij leerlingen in de onderbouw van het VMBO. Vanuit de publieksservice is Angelien onderdeel van dit team. Als vervolg op de samenwerking met het basisonderwijs werken zij aan een belangrijke stap in het stimuleren van leesmotivatie en voorkomen van laaggeletterdheid.


Voortgezet onderwijs

De samenwerking die in 2019-2021 opgestart werd met de brugklassen VMBO op het Pieter Zandt College (locatie Kampen) kreeg in 2020-2021 een vervolg voor de eerste 2 leerjaren. Aan het eind van 2020 werd een contract ondertekend voor 2021, met de intentie tot een meerjarige samenwerking. Eind 2020 hebben we ook positieve gesprekken gevoerd met het Almere College, waarin ook de intentie werd uitgesproken om structureel samen te gaan werken.


Project 75 jaar bevrijding

In het voorjaar van 2020 organiseerde leesconsulent Ina samen met de mediathecaris, docenten Nederlands, mentoren en Quintus een project rondom 75 jaar bevrijding. De mediathecaris en leesconsulent verzamelde stapels boeken rondom het thema, zowel leesboeken als informatieboeken, van verschillende niveaus, en presenteerde deze in de klassen. Elke leerling koos een boek dat hem of haar aansprak. Docenten kregen een lesbrief en een voorleesboek. Verschillende creatieve verwerkingsactiviteiten waren gepland als afronding van het project. Maar helaas: Corona strooide roet in het eten. Al vrij snel na de start moesten de scholen over op thuisonderwijs. Een alternatieve digitale variant met tips voor e-books bleek niet aan te slaan... Project vrijheid


Boekenbrigade

In het najaar bestelden we verrijdbaar meubilair voor een wisselcollectie specifiek voor onderbouw VMBO, aanvullend op de eigen collectie in de mediatheek. Er werd een Boekenbrigade samengesteld van 8 leerlingen, waarin uit elke klas van de onderbouw van het VMBO (basis, kader en MAVO) 2 leerlingen (een jongen en een meisje) vertegenwoordigd zijn. De opdracht voor de duo's in de boekenbrigade was om te inventariseren onder hun klasgenoten waar behoefte aan was en om samen met de mediathecaris en leesconsulent in de Bibliotheek Kampen dozen vol boeken te verzamelen voor hun klasgenoten. Na een eerste vergadering op school onder leiding van de leesconsulent waren de leerlingen er klaar voor om naar de Bibliotheek Kampen te komen. Maar... wederom gooide Corona roet in het eten! Terwijl we dit jaarverslag schrijven wordt er gelukkig een nieuwe datum gepland. Hopelijk is drie maal dit keer scheepsrecht...

Geurt van Lagen, coordinator VMBO basis-kader van het Pieter Zandt College locatie Kampen, vertelt over leesbevordering en de samenwerking met de Bibliotheek.


Gezinsaanpak

In de gezinsaanpak zetten we net dat stapje extra om ook laagtaalvaardige kinderen en hun ouders te bereiken. Irma, als BoekStartcoach en coördinator VoorleesExpress, legt zowel verbindingen met de (voor)leesconsulenten als met de collega's uit team Participatie en Inspiratie. Patricia en Anne initiëren veel activiteiten vanuit hun functies als (voor)leesconsulent.

De gezinsaanpak richt zich op het ondersteunen van ouders bij het stimuleren van de taal- en geletterdheidsontwikkeling van hun (jonge) kinderen thuis. Daarnaast kan er ook worden ingezet op het verhogen van de taal- en geletterdheidsniveau van de ouders zelf.

Uit: 'Doorbreek de cyclus van laaggeletterdheid met de gezinsaanpak', Stichting Lezen en de Koninklijke Bibliotheek.

Voor de gezinsaanpak was 2020 een erg lastig jaar. Op een moment dat de kinderen en ouders waar we ons graag extra voor in willen zetten ons het hardst nodig hebben, sluit de Bibliotheek (in eerste instantie geheel, later hebben deze groepen wel prioriteit in wat er weer opgestart wordt), is zelfs het consultatiebureau tijdelijk gesloten en vinden consulten minder frequent plaats, worden de scholen en kinderopvang gesloten en als ze weer open gaan, mogen ouders niet naar binnen. Onze toeleiders signaleren vermoedelijk des te meer, maar hebben hun handen vol aan diverse andere zaken of hebben weinig mogelijkheden om het 'goede' gesprek aan de gaan met ouders. Gelukkig worden er nog steeds wel gezinnen aangemeld, vooral voor de VoorleesExpress en zijn we, net als heel Nederland, creatief in het vinden van alternatieve aanpakken.


0-4 jaar: BoekStartcoach

In de BoekStartpro nieuwsbrief en op de landelijke BoekStartsite verscheen een interview met de BoekStartcoach van Kampen.

BoekStart Coach Irma

Vanwege Corona is de BoekStartcoach op zoek gegaan naar andere manieren om meer bekendheid te geven aan de mogelijkheid om persoonlijk advies te vragen aan de BoekStartcoach. Aan ieder BoekStartkoffertje dat wordt uitgereikt in de Bibliotheek wordt een kaartje gehangen met een QR-code die verwijst naar het lokale BoekStartfilmpje waarin de BoekStartcoach wordt voorgesteld. QR code BoekStart


0-4 jaar: BoekStartochtenden

De BoekStartochtenden werden van januari tot de lockdown in maart erg goed bezocht. We mogen steeds meer bezoekers verwelkomen. De absolute topper was woensdag 12 februari: er waren toen 28 kinderen en 26 ouders aanwezig! Na de zomer was de BoekStartochtend een van de eerste activiteiten die we weer opgestart hebben. Dankzij de grote zaal die we gebruiken, konden de ochtenden (met enkele restricties) gelukkig weer doorgaan. Ouders waardeerden dit zeer. Van september tot en met begin december waren er per ochtend gemiddeld 13 kinderen en 9 ouders.

Vanaf de 2de lockdown in december zijn er digitale BoekStartochtenden gehouden.

Reactie:
Zo gauw het weer mag, kom ik weer met mijn kleindochter. Voor nu hebben we genoten van het liedje! Tot gauw!


2-4 jaar: Voorleesfeesten

Wat een heerlijk prentenboek stond er tijdens de Voorleesdagen in januari centraal en wat een prachtig personage, die moppereend. Voorleesconsulent Patricia toverde zich eindeloos vaak om in dit personage en vertolkte het prentenboek vol overgave en met veel interactie met de kinderen. Voorleesconsulent Monique verzorgde de vertelstem. Met hun Voorleesfeest op locatie in de kinderopvang en in de Bibliotheek bereikten zij van 14 verschillende locaties in 20 voorstellingen ongeveer 250 kinderen en evenzoveel ouders. Moppereend Patricia

Leesconsulent Patricia als Moppereend: Let op de zwemvliezen! (Inderdaad, oranje biebtasjes...)


4-6 jaar: Kleuterlenen

Op de locaties waar voorleesconsulent Patricia werkt aan de doorgaande lijn tussen kinderopvang of peuterspeelzaal en school, mogen ouders met hun peuter of kleuter in de schoolbieb boekjes lenen voor thuis. Patricia begeleidt ouders die hierbij advies op tips kunnen gebruiken. In 2020 mochten ouders vrijwel het gehele jaar de school niet in. Daarom bedacht Patricia een andere variant:

Wekelijks leen ik met de kleuters uit één klas boeken voor thuis. Dit gebeurt in kleine groepjes en daardoor is er voldoende aandacht voor boekkeuze en kiezen de kinderen een boek uit waar ze zelf heel enthousiast over zijn. Dit bevordert het leesplezier en de kans is groter dat het boek thuis gepakt wordt. Ik let bij de boekkeuze ook op het taalniveau van de kinderen en de ouders en geef vooral de kinderen die dit nodig hebben extra advies. Zo bied ik bijvoorbeeld boeken aan waar een digitaal prentenboek of een luisterboek bij is of ik kies met het kind boeken uit die ook beschikbaar zijn in de thuistaal.

Ouders reageren positief op dit initiatief:
Gelukkig krijg ik van school nu wel een boek mee voor thuis. Ik kom nu ook niet in de grote bieb.

Ik ben zo blij dat wij boeken mogen lenen. Ik leer zelf ook nieuwe woorden. Ik heb al veel geleerd dus nu mogen de boeken wel wat moeilijker.


2-6 jaar: Digitale Voorleestas

Een mooie landelijke ontwikkeling om ouders met jonge kinderen praktisch te ondersteunen bij het voorlezen thuis was de Digitale Voorleestas. Hierin staat een digitaal prentenboek van Wepboek, Bereslim of de Voorleeshoek centraal. Via een pdf kunnen ouders met een directe link het digitale prentenboek bekijken en daarnaast vinden zij een aantal kleine verwerkingsactiviteiten, bestaande uit de categorieën voorlezen, praten en doen. Er verschijnen regelmatige nieuwe Digitale Voorleestassen. Voorleestassen


6-8 jaar: Zomerleesfeest

Kort voor de zomervakantie werden zwakke lezers uit groep 3 en 4 van alle basisscholen uitgenodigd om samen met hun ouders leuke boeken te komen lenen om te lezen in de zomervakantie. Leesconsulenten Anne en Ina hadden er echt een feestje van gemaakt: er waren vlaggetjes, spelletjes en er kon geknutseld worden. Iedereen ging naar huis met een bingo, vakantieboek en natuurlijk een tas vol heerlijke boeken! Zomerleesfeest


2-8 jaar: VoorleesExpress

De VoorleesExpress richt zich op gezinnen met kinderen tussen de 2 en 8 jaar, waarvan de ouders graag willen ervaren hoe zij de taalontwikkeling van hun kinderen beter kunnen stimuleren. Een getrainde vrijwilliger komt thuis voorlezen en zoekt samen met ouders naar een manier om taal en lezen een vaste plek te geven in het gezin. In maart adviseerde Stichting VoorleesExpress om heel schooljaar 2020-2021 niet bij gezinnen thuis te gaan voorlezen. Maar wat dan wel? Er ontstonden mooie varianten:


Digitaal voorlezen voor kinderen vanaf 4 jaar

De VoorleesExpressvrijwilliger videobelt 2x per week een half uur met het kind. Voorlezer en kind kijken bijvoorbeeld een digitaal voorleesfilmpje, doen een spelletje en zingen een liedje. Voorleesgezien Karien


Voorlezen in de (voor)school na schooltijd

De vrijwilliger van de VoorleesExpress spreekt met ouder en kind af op school. School en ouders ervaren dit als een goed alternatief voor thuis voorlezen: De ouder kan zijn volledige aandacht schenken aan hoe de voorlezer het voorleesuurtje invult en doet actief mee met bijvoorbeeld een spelletje of leest voor in de thuistaal. De vrijwilliger kan gemakkelijk even afstemmen met de leerkracht over welke ondersteuning het beste past bij een kind of thema's in de klas behandeld worden en daarop aansluiten met geschikte boeken.

Reactie van een directeur:
De VoorleesExpress loopt heel goed op deze manier. Ook wel eens goed dat wij dat van dichtbij zien. Ook de leerkrachten van de oudere groepen zien dit nu eens. Dus positief.


Voorlezen in de Bibliotheek

De vrijwilliger van de VoorleesExpress, ouder en kind spreken af in de Bibliotheek. Daar wordt een ruimte gereserveerd waar kan worden voorgelezen, een spelletje kan worden gespeeld, tegelijkertijd worden er ook boeken geleend die thuis kunnen worden gelezen.

Quote voorlezer:
Ik vind het een goed idee om in de bibliotheek voor te lezen. De moeder van het mijn voorleesgezin komt mee, ze wil wel graag een mondkapje dragen. Dat ga ik ook doen.

Het is een ideale ruimte waar het rustig is en de kinderen niet worden afgeleid

Per gezin en voorlezer werd gekeken welke van de drie alternatieve varianten het best passend was, of dat er ander maatwerk nodig was.


Extraatje

Dankzij schenkingen van Uitgeverij Gottmer, Lemniscaat en Bol.com kunnen we in 2020 twee maal (in maart en december) een geschenktas met boeken geven aan ieder gezin, ook de gezinnen die op de wachtlijst staan. Een mooie bonus in deze tijd.


6-12 jaar: Voor jou en je kind

Met vier scholen mocht Kampen meedoen aan een landelijke pilot van de oudercursus Voor jou en je kind, waarin een extra module over lezen, leesplezier en de Bibliotheek op school was toegevoegd. De cursus biedt ondersteuning aan ouders bij het stimuleren van de taal- en schoolontwikkeling van hun kind. De oudercursus werd in het voorjaar van 2020 georganiseerd, maar werd halverwege doorkruist door de eerste lockdown. Helaas is het slechts op één school gelukt om daarna de cursus nog af te ronden. Op een later moment hopen we hier opnieuw mee te kunnen experimenteren.

Hoogtepunten

Vorig artikel

Team Participatie & Inspiratie

Volgend artikel